آرتروز زانو

 

استئوآرتریت یا سائیدگی زانو که به آن آرتروز زانو هم میگویند از شایعترین علل درد زانو در سنین متوسط و بالا است که در آن غضروف مفصل دچار آسیب و خوردگی میشود. این بیماری صرفنظر از درد و تورم موجب تغییر شکل و اشکال در راه رفتن هم میشود.

علت و دلایل

سن

با بالا رفتن سن آرتروز هم بیشتر می شود. می توان گفت ساییدگی مفصلی جزئی طبیعی از روند پیری است که در همه انسان ها با افزایش سن ایجاد میشود ولی سن شروع آن در انسان های مختلف متفاوت است.

ژنتیک

در بعضی انسان ها بطور ژنتیکی و خانوادگی استعداد بروز آرتروز بیشتر است

چاقی

ساییدگی مفاصل ران و زانو در افراد چاق بیشتر و زودتر ایجاد میشود و این به علت نیروهای زیادی است که در افراد چاق به علت نیروی وزن به مفصل وارد شده و موجب تخریب زودرس آن میشود.

جنس

آرتروز زانو در زنان بیشتردیده میشود

آسیب قبلی به مفصل

عفونت های قبلی در مفصل، شکستگی هایی که قبلا در مفصل ایجاد شده است، آسیب های لیگامانی که بر اثر حوادث قبل در مفصل بوجود آمده و مفصل را ناپایدار کرده اند و یا تغییر شکل استخوان های اطراف مفصل میتوانند موجب تشدید بروز آرتروز زانو شوند.

شغل

فعالیت های بدنی شدید به علت شغل خاص و یا انجام ورزش خاص میتواند ضربات بیش از حد تحمل مفصل برای ترمیم به آن وارد کرده و موجب بروز آرتروز یا ساییدگی مفصل زانو  شوند.

علائم و نشانه ها

مهمترین علامت آرتروز و ساییدگی زانو درد است. در این بیماری درد به آهستگی شروع شده و شدت آن به آرامی افزایش میابد. در ابتدا درد فقط بعد از راه پیمایی های طولانی ایجاد میشود ولی با شدت یافتن بیماری ممکن است با چند قدم راه رفتن هم زانو درد شروع شود.

شدت درد بعد از راه رفتن، بالا رفتن از پله و زانو زدن هم افزایش میابد. معمولا دمای محیط هم روی شدت درد موثر است بطوریکه درد در هوای سردتر شدیدتر است.

بعد از مدتی مفصل متورم میشود که میتواند به علت ضخیم شدن بافت سینوویال و یا به علت افزایش مایع سینوویال و یا به علت استئوفیت های زانو باشد.

مفصل ممکن است سفت شود بطوریکه بیمار نمیتواند زانو را کاملا خم یا راست کند. درد و تورم و حتی خشکی مفصلی معمولا در صبح ها و یا بعد از مدتی بیحرکتی زانو شدیدتر میشود.

از دیگر علائم استئوآرتریت پیشرفته زانو تغییر شکل مفصل است و این عارضه بیشتر در مواقعی پیش میاید که آسیب یک سمت زانو بیش از سمت دیگر باشد. بطور مثال وقتی که قسمت داخلی زانو یعنی قسمت بین کندیل داخلی استخوان ران و پلاتوی داخلی تیبیا بیشتر دچار ساییدگی شود ساق به سمت داخل منحرف شده و زانو به صورت پرانتزی در میاید که به آن ژنو واروم Genu varum میگویند.

درمان آرتروز زانو

کم کردن سطح فعالیت های بدنی

استفاده کمتر از پله و زمین های شیب دار

استفاده از توالت های صندلی دار

ورزش

انجام نرمش های کششی و تقویتی میتواند تا حد زیادی قابلیت انعطاف مفاصل را حفظ کرده و آنها را قوی نگه دارد تا بتوان از عهده انجام فعالیت های روزمره برآمد. شنا و پیاده روی از نرمش های خوب هستند. آرتروز هر مفصل نرمش های مخصوص به خود دارد که با یاد گرفتن آنها میتوان تا حدود زیادی درد را کاهش داد

کاهش وزن

اگر چاق هستند کم کردن وزن میتواند تا حد زیادی درد ناشی از آرتروز زانو را کم کند. حتی چند کیلو کاهش وزن هم تاثیرات مهمی در کم کردن علائم بیماری دارد. اگر وزن متعادل دارید باز هم کم کردن وزن میتواند در کاهش علائم بیماری به شما کمک کند.

وسایل کمکی

استفاده از وسایلی مانند بریس های زانو، کفی های مخصوص کفش و زیاد چسب زدن به کشکک برای کنترل حرکات آن میتواند در کاهش دردهای زانو به علت آرتروز موثر باشد

عصا

به دست گرفتن عصا در دست مقابل اندام دچار آرتروز یا ساییدگی مفصل میتواند تا حدی درد ناشی از بیماری در مفصل ران و زانو را کم کند

گرما

گرم نگه داشتم مفصل مبتلا به آرتروز میتواند تا حدی درد ناشی از آن را کاهش دهد. این گرما میتواند با استفاده از لباس های کلفت تر بدست آید و یا با استفاده از وسایل کمکی مانند کیسه آب گرم یا حوله برقی بتوان مفصل مبتلا را گرم کرد

دارو

دارو میتواند درد و التهاب ناشی از آرتروز زانو را کاهش دهد.

عمل جراحی

از اعمال جراحی متفاوتی در درمان آرتروز زانو استفاده میشود. درمان های جراحی معمولا برای بیمارانی بکار برده میشود که درد و ناراحتی آنها به اقدامات درمانی قبلی پاسخ مناسبی ندهد.